Legnicka Książka Roku 2025 została przyznana. Zwyciężył Marek Krajewski za powieść „Głos z piekła” – i trudno się z tym wyborem spierać. Autor od lat buduje swoją markę, a jego książki konsekwentnie przyciągają czytelników, także tych związanych z Dolnym Śląskiem.  Akcja książki osadzona jest w Legnicy. Gala w Sali Królewskiej Akademii Rycerskiej miała więc wszystko, by być świętem literatury i lokalnej tożsamości.

Miała. Bo coś w tym obrazie wyraźnie nie zagrało.

Lista nominowanych była ciekawa i różnorodna – od publikacji jubileuszowej I LO, przez poezję Anny Podczaszy, po książki dotykające trudnych tematów historycznych i wspomnień mieszkańców. To pokazuje, że w Legnicy nie brakuje tematów do opracowania i że są autorzy chętni do wykonania tej pracy. Tym bardziej dziwi to, co wydarzyło się – a właściwie nie wydarzyło się – podczas samej gali.

Wydarzenie odbywało się pod patronatem prezydenta miasta Macieja Kupaja. Problem w tym, że patrona… nie było. Nagrody w imieniu prezydenta wręczał II zastępca prezydenta Jacek Baszczyk. Jednak jeszcze bardziej zaskakuje nieobecność przewodniczącej kapituły, I zastępcy prezydenta Aleksandry Krzeszewskiej. To właśnie ona firmowała cały proces wyboru zwycięzcy.

Kapituła – według oficjalnych informacji – była szeroka i reprezentatywna. W jej skład wchodzili samorządowcy, dziennikarze, ludzie kultury. A jednak podczas gali, jak dobrze zauważyłem, pojawił się tylko jeden jej członek – Mieczysław Pytel.

I tu pojawia się pytanie, którego nie sposób uniknąć: co to właściwie oznacza?

Czy mamy do czynienia z niezręcznym zbiegiem okoliczności? Czy może sygnałem, że coś w tym procesie nie zadziałało tak, jak powinno? Nieobecność pojedynczej osoby można zrozumieć. Nieobecność niemal całej kapituły – już nie bardzo. Brak prezydenta i I zastępcy przewodniczącej Kapituły na  wydarzeniu również trudno uznać za drobne przeoczenie.

Bo gala to nie tylko wręczenie nagrody. To także gest – wobec twórców, czytelników i samej idei promowania lokalnej kultury. A gest ten, w tym przypadku, był co najmniej niepełny.

Nie chodzi o podważanie werdyktu. „Głos z piekła” obroni się sam. Chodzi o coś znacznie prostszego – o obecność. O pokazanie, że to wydarzenie naprawdę ma znaczenie dla miasta.

Bo jeśli nawet najważniejsi nie znajdują czasu, by być na miejscu, to trudno oczekiwać, by inni traktowali takie inicjatywy z należytą powagą.

Ps. Kapitułę tworzą: Aleksandra Krzeszewska – zastępca prezydenta miasta (przewodnicząca), Radosława Janowska-Lascar – radna, tłumaczka, doktor nauk humanistycznych, Bogumiła Wszelaka – radna, nauczycielka, Beata Kostuś – historyk sztuki, Urząd Miasta, Grzegorz Chmielowski – redaktor Gazety Wrocławskiej, Piotr Kanikowski – redaktor tulegnica.pl, Mieczysław Pytel – przedstawiciel czytelników - jedyny obecny.