Odrzucenie spadku to rozwiązanie, z którego warto skorzystać w sytuacji, gdy istnieje ryzyko odziedziczenia długów po zmarłym. Prawo spadkowe przewiduje jasną procedurę, określone terminy oraz istotne skutki prawne związane z taką decyzją. Brak wiedzy lub przekroczenie terminów może prowadzić do niezamierzonej odpowiedzialności finansowej.
W niniejszym artykule wyjaśniamy:
jak wygląda procedura odrzucenia spadku,
ile czasu ma spadkobierca na złożenie oświadczenia,
jakie są skutki prawne odrzucenia spadku,
co dzieje się w przypadku małoletnich spadkobierców.
Odrzucenie spadku następuje poprzez złożenie oświadczenia:
przed sądem rejonowym, lub
przed notariuszem.
Spadkobierca ma na to 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o swoim powołaniu do spadku. Oświadczenie można złożyć:
osobiście,
przez pełnomocnika (pełnomocnictwo musi mieć formę aktu notarialnego).
W praktyce odrzucenie spadku u notariusza jest rozwiązaniem:
szybszym,
mniej formalnym,
wygodniejszym organizacyjnie.
Akt notarialny wywołuje takie same skutki prawne jak oświadczenie złożone przed sądem.
Zgodnie z Kodeksem cywilnym termin na odrzucenie spadku wynosi 6 miesięcy i biegnie od chwili, gdy spadkobierca dowiedział się o tytule powołania do dziedziczenia.
Jak liczy się termin?
Dziedziczenie ustawowe – zazwyczaj od dnia śmierci spadkodawcy.
Dziedziczenie testamentowe – od momentu uzyskania informacji o testamencie.
Dalsi spadkobiercy (np. po odrzuceniu spadku przez dzieci zmarłego) – od dnia, w którym dowiedzieli się, że zostali powołani do spadku.
Jeżeli w terminie 6 miesięcy nie zostanie złożone oświadczenie, spadkobierca automatycznie przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Od 2015 roku jest to rozwiązanie domyślne. Oznacza to, że odpowiedzialność za długi jest ograniczona do wartości odziedziczonego majątku, ustalonej w spisie lub wykazie inwentarza.
Odrzucenie spadku wywołuje skutek prawny taki, jakby spadkobierca nie dożył otwarcia spadku. W praktyce oznacza to, że:
nie dziedziczy ani majątku, ani długów,
jego udział przechodzi na kolejne osoby uprawnione do dziedziczenia.
Najczęściej są to dzieci spadkobiercy, które automatycznie zostają powołane do spadku. Brak działania z ich strony może skutkować przejęciem spadku, dlatego w takich sytuacjach kluczowe jest szybkie i skoordynowane działanie całej rodziny. Jeżeli wszyscy uprawnieni odrzucą spadek, przechodzi on na:
gminę ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, albo
Skarb Państwa.
W przypadku małoletnich spadkobierców odrzucenie spadku wymaga:
uzyskania zgody sądu rodzinnego,
złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka.
Bez zgody sądu rodzinnego oświadczenie jest nieważne. Jest to jeden z najczęstszych problemów praktycznych w sprawach spadkowych związanych z zadłużeniem, dlatego w takiej sytuacji warto zdecydować się na doradztwo prawne.
Odrzucenie spadku to skuteczny sposób uniknięcia odpowiedzialności za długi spadkowe, jednak wymaga zachowania ustawowych terminów i formalności. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku, gdy w grę wchodzą małoletni spadkobiercy. Każda sytuacja spadkowa powinna być oceniana indywidualnie, dlatego w przypadku wątpliwości warto skorzystać z pomocy prawnika specjalizującego się w prawie spadkowym.
Tak. Odrzucenie spadku powoduje, że spadkobierca nie ponosi odpowiedzialności ani za majątek, ani za długi spadkowe.
Co do zasady nie. Oświadczenie o odrzuceniu spadku jest nieodwołalne, chyba że zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby.
Tak. Koszty zależą od formy:
notariusz – opłata notarialna,
sąd – opłata sądowa.
Artykuł powstał przy współpracy z kancelarią prawną Rachelski & Wspólnicy.
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu lca.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz
