Biskupowi Grzegorzowi Chomyszynowi poświęcona została otwarta w Zamku Piastowskim wystawa zatytułowana „Biskupi Niepodległej”. O bohaterze wystawy, autorze książki-testamentu „Dwa Królestwa”, mówił profesor Włodzimierz Osadczy.

Wystawa i spotkanie, poświęcone były bskupowi Grzegorzowi Chomyszynowi, greckokatolickiemu ordynariuszowi stanisławowskiemu, którego postać stała się rozpoznawalna po ukazaniu się jego książki-testamentu „Dwa Królestwa”. Liczący ponad 500 stron rękopis, z uwagi na niezwykłe jego losy oraz treść, wzbudził ogromne emocje wśród badaczy relacji polsko-ukraińskich i znawców historii Europy Wschodniej. Hierarcha przedstawił w nim, oprócz obszernej analizy działalności cerkwi greckokatolickiej i aspektów życia społecznego we wschodniej Galicji, m.in. druzgocącą krytykę zgubnej ideologii banderyzmu i stanowczo potępił ukraiński nacjonalizm, przestrzegając przed jego destruktywnym wpływem oraz przed wynikającymi z niego zagrożeniami nawołującymi do nienawiści i niszczenia wielowiekowego dorobku tradycji i wzajemnej tolerancji.

- Wystawa jest bardzo mocno powiązana merytorycznie z książką profesora Włodzimierza Osadczego o biskupie Homyszynie, noszącej bardzo znamienny tytuł „CHomyszyn – prorok Ukrainy”, pokazującą sylwetkę jednego z biskupów kościoła grekokatolickiego, który nawoływał do pojednania z Polakami, który obnażył prawdę o ludobójstwie, który miał odwagę mówić do swoich rodaków, że to co robią jest zaprzeczeniem chrześcijaństwa i wszelkich idei – wyjaśnia Tadeusz Samborski, członek zarządu województwa dolnośląskiego.

Za swą działalność biskup Chomyszyn został uwięziony i zamordowany przez bolszewików w katowni NKWD w Kijowie w grudniu 1945 r. Ze względu na męczeńską śmierć i heroiczność cnót biskupa Chomyszyna beatyfikował św. Jan Paweł II we Lwowie 27 czerwca 2001 r. W 150 rocznicę urodzin polski sejm stosowną uchwałą ku jego czci docenił wysiłki męczennika reżimu komunistycznego.

- Był wielkim orędownikiem pojednania polsko – ukraińskiego, połączenia tradycji społeczeństwa ukraińskiego z tradycją zachodnią w oparciu na trwałych fundamentach cywilizacji łacińskiej. Podkreślał, że jest możliwe stworzenie przynajmniej zalążku państwa ukraińskiego po 1917 roku. Niestety, społeczeństwo nie było jeszcze gotowe, było podzielone, podobnie jak dzisiaj – mówi Włodzimierz Osadczy.

- Biskup Chomyszyn był zaprzeczeniem takich postaw. Rozpoznał też wielkie zagrożenie, ideologię nacjonalizmu, nazywaną dziś banderyzmem, która w latach 30. ubiegłego wieku zaczęło kiełkować w społeczeństwie ukraińskim i doprowadziła jak wiemy do straszliwej tragedii, ludobójstwa Polaków na Kresach. On przestrzegał stanowczo i pokazywał ogrom niebezpieczeństwa kryjący się za nacjonalizmem ukraińskim. Nazwał to największą herezją jaka dotknęła jego naród, ideologią bałwochwalczą, wręcz satanistyczną.

„Dwa Królestwa” to bezcenne źródło historii kościoła greckokatolickiego w pierwszej połowie XX w., a także życia społeczno-politycznego Ukraińców w Polsce. Przedstawia fakty i opinie autora dotyczące procesów zachodzących w tym środowisku, zawiera przemyślenia i rady hierarchy dotyczące nurtów religijnych, politycznych, światopoglądowych ścierających się w burzliwych latach emancypacji narodowej i odnajdywania się w nowych okolicznościach historycznych jego wiernych.

Wystawę, zani wyruszy w podróz po miastach Polski i Ukrainy, można oglądać w sali nr 9 Zamku Piastowskiego.[FOTORELACJA]15003[/FOTORELACJA]