Chociaż kaszel jest nieprzyjemnym objawem, nasz organizm wywołuje go w konkretnym, pomocnym celu - to mechanizm obronny, który umożliwia oczyszczanie dróg oddechowych z nadmiernej ilości wydzieliny lub ciał obcych. Wyróżniamy dwie formy - suchą i mokrą. Co warto wiedzieć o pierwszej z nich, jakie są jej przyczyny i co pomoże nam zwalczyć suchy kaszel?

Suchemu kaszlowi, który inaczej nazywamy nieproduktywnym, nie towarzyszy odkrztuszanie plwocin, co ma miejsce w przypadku kaszlu mokrego (produktywnego). Co więcej, suchy kaszel pojawiający się w przebiegu infekcji z reguły wskazuje na zakażenie wirusowe. Tego typu drobnoustroje nie wywołują zalegania ropnej wydzieliny, lecz powodują uszkodzenie nabłonka.

W trakcie infekcji wirusowej, którą potocznie określamy przeziębieniem, kaszlowi towarzyszy też ból głowy, gardła, nieżyt nosa, ogólne osłabienie oraz podwyższenie temperatury. Zwykle te objawy są mniej intensywne niż ma to miejsce w przypadku infekcji bakteryjnych, lecz mimo wszystko potrafią bardzo obciążyć organizm - suchy kaszel może zaburzać sen, mieć charakter napadowy czy wręcz wiązać się z dusznościami. Najczęściej pojawia się już na początku przeziębienia i może trwać nawet kilka tygodni po jego zakończeniu, co jest związane przede wszystkim z nadreaktywnością oskrzeli. 

Jeżeli nie jesteśmy przeziębieni, a mimo to pojawia się u nas suchy kaszel, warto rozpatrzyć także inne możliwe przyczyny. Należą do nich:

• alergia,
• astma,
• problemy z układem sercowo-naczyniowym,
• efekt uboczny stosowania niektórych farmaceutyków,
• choroby śródmiąższowe płuc (często wiążą się z nimi także duszności, przyspieszony oddech, brak apetytu lub zaburzenia trawienia).

Co więcej, źródłem kaszlu oraz drapania w gardle może być także palenie papierosów, przebywanie w pomieszczeniach o zbyt niskiej wilgotności (optymalny dla nas poziom to 45-65 proc.), oddychanie zanieczyszczonym powietrzem (smog, dym papierosowy, kurz, pyłki etc.) czy też nadmierne przepracowanie narządu głosu. W każdym z tych przypadków może dojść do przesuszenia błon śluzowych, a jeżeli te czynniki nie zostaną wyeliminowane, suchy kaszel może przeistoczyć się w stan przewlekły.

Biorąc pod uwagę fakt, że kaszel suchy może wynikać z różnych przyczyn, podstawą jest ich zdiagnozowanie. To właśnie terapia źródła problemu pozwala skutecznie pozbyć się uciążliwego objawu.

W przypadku infekcji wirusowych leczenie opiera się na podawaniu leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, a także łagodzeniu towarzyszących przeziębieniu objawów. W problemie bólu gardła pomocne są środki z dodatkiem benzydaminy, w łagodzeniu kataru wesprze nas składnik nazywany fenylefryną. Jeżeli zaś przeszkadza nam właśnie suchy kaszel, w aptekach znajdziemy liczne preparaty, które przede wszystkim pomagają rozkurczyć oskrzela. Co jednak ważne, zwykle nie są to środki uniwersalne, co oznacza, że nie sprawdzą się w problemie kaszlu mokrego - tego typu zastosowanie mogłoby mieć poważne konsekwencje.

Warto poznać także kilka domowych sposobów, które skutecznie mogą ułatwić nam radzenie sobie z kaszlem - zwłaszcza w przypadku, gdy dotyczy infekcji. 

• Miód - wykazuje m.in. działanie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, immunostymulujące oraz przeciwkaszlowe. Warto podawać go w formie roztworu, np. jako dodatek do herbaty lub ciepłej wody - co istotne, płyn nie może być gorący! Miód nie lubi zbyt wysokich temperatur, ponieważ zabijają jego walory teapeutyczne.
• Olejki eteryczne - warto zastosować je zarówno w formie inhalacji, jak i np. pod postacią maści. Wystarczy dodać kilka kropli olejku do wazeliny, a przed snem natrzeć nią klatkę piersiową. Poleca się w tym przypadku np. olejek eukaliptusowy czy sosnowy. Co jednak ważne, niektóre z nich mogą mieć swoje przeciwwskazania, co zawsze warto skonsultować z farmaceutą.
• Nawilżanie powietrza - zbyt suche powietrze może skutecznie utrudniać radzenie sobie z suchym kaszlem i wręcz nasilać jego napady. Na zbyt niską wilgotność jesteśmy narażeni zwłaszcza w pomieszczeniach ogrzewanych lub klimatyzowanych. Należy więc pamiętać o regularnym wietrzeniu, zainwestowaniu w nawilżacze powietrza lub wspieraniu się domowymi metodami, np. położeniem mokrych ręczników na grzejące kaloryfery.