Zamknij
Polecamy

Magiel przywieźli z Niemiec, witraż zdjęli ze ściany gabinetu. Rodzinne imperium Seilerów w Muzeum Miedzi

Lilla Sadowska
07:59, 21.11.2026 Aktualizacja: 22:22, 20.11.2026
4 Muzeum Miedzi pokazało, jak Seilerowie budowali rodzinne imperium (Wojciech Obremski lca.pl) Muzeum Miedzi pokazało, jak Seilerowie budowali rodzinne imperium (Wojciech Obremski lca.pl)

Muzeum pokazało, co oprócz instrumentów produkowali Seilerowie

 

 

W piątek w głównym gmachu Muzeum Miedzi w Legnicy odbył się wernisaż wystawy „Imperium przemysłowe Seilerów”. Ekspozycja pokazuje cztery dziedziny działalności rodziny: budowę instrumentów, produkcję mebli, magli oraz witraży. O przedsiębiorcach, ich pomysłach i zachowanych wyrobach opowiadał Marcin Makuch, dyrektor muzeum i kurator wystawy.

Zazwyczaj, gdy słyszymy nazwisko Seiler, kojarzy nam się ono z instrumentami muzycznymi produkowanymi jeszcze w przedwojennej Legnicy. To nie jest wystawa o historii fabryki fortepianów. Chcieliśmy pokazać ludzi, którzy stworzyli tę fabrykę, a także różnorodną działalność produkcyjną w naszym mieście – wyjaśniał Marcin Makuch, dyrektor Muzeum Miedzi, kurator wystawy.

Zwiedzający mogą obejrzeć zarówno gotowe wyroby, jak i dokumenty, materiały reklamowe oraz rodzinne pamiątki. Część pochodzi ze zbiorów legnickiego muzeum, inne zostały wypożyczone od instytucji i kolekcjonerów. Za niektórymi kryją się historie wieloletnich poszukiwań, kontaktów z potomkami dawnych mieszkańców i podróży po przedmioty, które powstały w Legnicy, a później znalazły się daleko od miasta.

 

Eduard zaczynał z dwunastoma pracownikami, jego dzieci szukały własnych pomysłów na biznes

 

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"27271","portal":"lca.pl"}

 

Początkiem fortepianowego interesu był zakład, który Eduard Seiler założył w 1849 roku przy ulicy Złotoryjskiej. Zatrudniał wówczas dwanaście osób. W mieszczańskich domach coraz chętniej stawiano instrumenty i uczono się na nich grać. Seiler potrafił wykorzystać to zainteresowanie.

Z czasem powstała fabryka przy dzisiejszej ulicy Senatorskiej. Instrumenty trafiały do odbiorców w wielu krajach, a firma miała oddziały między innymi we Wrocławiu, Berlinie, Hamburgu i Dreźnie. Na wystawie można zobaczyć foldery pokazujące, gdzie używano legnickich instrumentów, jak się okazuje, także na statkach.

Eduard Seiler miał piętnaścioro dzieci. Część uczyła się fachu i przygotowywała do pracy w rodzinnej fabryce. Inni wybrali własną drogę.

Nie dla każdego znalazła się przestrzeń w fabryce fortepianów. Niektórzy z nich szukali swojego pomysłu na biznes. Była to rodzina bardzo kreatywna, przedsiębiorcza, pomysłowa. Jeden z synów, Josef Seiler, dołączył do fabryki mebli luksusowych Hermanna Fritschego – opowiadał dyrektor muzeum.

Z zakładem przy dzisiejszej ulicy Jagiellońskiej wiąże się jeden z ciekawszych przedmiotów na ekspozycji: Liegnitzer Ringtisch, czyli legnicki stół pierścieniowy. Opatentowany przez Josefa mechanizm pozwalał w kilka sekund powiększyć powierzchnię blatu. Na wystawie można poznać zasadę jego działania.

Dwaj inni synowie, Eduard junior i Franz, zajęli się produkcją magli. Urządzenia do wygładzania tkanin były potrzebne w gospodarstwach domowych i zakładach usługowych. Dla części legniczan to również przedmioty dobrze znane z dzieciństwa.

Sam jako dziecko pamiętam, że mama wysyłała mnie do magla. Gdybyśmy dzieci wysłali, nie wiedziałyby, o co chodzi. Przy ulicy był zakład, w którym był duży magiel, i tam chodziło się z pościelą, z różnymi tkaninami. Pewnie w części legnickich mieszkań są ślady Seilerów, pianina, magle – wspominał Marcin Makuch.

Podczas otwarcia do znaczenia przedwojennego dziedzictwa miasta odniósł się Maciej Kupaj. Prezydent Legnicy zwrócił uwagę na zmianę sposobu, w jaki mieszkańcy patrzą na tę część historii.

To moment, kiedy możemy mówić o niemieckiej rodzinie, która żyła tutaj, mieszkała przed 1945 rokiem. Mówiąc o tym, traktujemy to jako kawałek własnej historii. Bardzo dużo zmieniło się w Polsce, także w kontekście naszego postrzegania historii Legnicy. Bardzo mnie to cieszy – mówił Maciej Kupaj, prezydent Legnicy.

 

Po legnicki magiel trzeba było pojechać do Hildesheim

 

 

Jeden z prezentowanych magli wrócił do miasta dzięki zaangażowaniu Marcina Makucha i Zbigniewa Brzezińskiego. Otrzymali wiadomość, że w Hildesheim znajduje się urządzenie, którego właściciel chciałby przekazać je komuś, kto o nie zadba.

Ze Zbigniewem Brzezińskim pojechaliśmy do Hildesheim po ten magiel. Dostaliśmy informację, że jeden z ludzi chętnie odda go w dobre ręce, bo babcia kiedyś kupiła go w Legnicy. Zdemontowaliśmy, przywieźliśmy. Jest na szczęście w muzeum – opowiadał kurator.

Przygotowania do wystawy przypomniały też, że wiele wyrobów Seilerów wciąż pozostaje w prywatnych rękach. Po ogłoszeniu planów ekspozycji do muzeum dzwoniły osoby proponujące przekazanie lub sprzedaż pianina.

Do organizacji wystawy dołożyli się kolekcjonerzy. Damian Posmyk wypożyczył dawne szyldy, na które podczas wernisażu zwrócił uwagę również prezydent. Makuch przypomniał, że choć nie są własnością muzeum, znajdują się już w Legnicy.

 

Witraże przyjechały z Wrocławia i z urzędowego gabinetu w Poznaniu

 

 

Osobną część rodzinnej historii tworzyła działalność Adolpha Seilera, młodszego brata Eduarda. Prowadził we Wrocławiu znany zakład witrażowy. Jego realizacje zachowały się także w Legnicy. Znajdują sięmiędzy innymi w kościele św. Jana Chrzciciela, kościele Mariackim oraz kaplicy cmentarnej.

Na potrzeby ekspozycji witraże wypożyczyło Muzeum Architektury we Wrocławiu. Jeden z obiektów przyjechał  z gabinetu dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu. Wystawę wsparło również Archiwum Państwowe w Legnicy.

Wśród pamiątek znajdują się także dary przekazane przez Karin Dütz, synową ostatniego legnickiego właściciela fabryki. Muzeum otrzymało od niej portret Antona Dütza oraz grafikę Waltera Bayera, przedstawiającą fabrykę Seilera.

Podarowała nam dwa lata temu część swoich obiektów, między innymi portret Antona Dütza i grafikę Waltera Bayera przedstawiającą fabrykę Seilera. Dotychczas była nam znana z reprodukcji na kartach pocztowych. Mamy ją w oryginale – podkreślał Marcin Makuch.

Fabryczne hale przy Senatorskiej mają również powojenną historię. Produkowano w nich instrumenty z nazwą „Legnica”, a pierwsze korzystały jeszcze z rozwiązań Seilerów. Wystawa pozwala połączyć te wspomnienia z wcześniejszymi losami zakładu i rodziny, której nazwisko można odnaleźć nie tylko na instrumentach, lecz także na meblach, urządzeniach i witrażach. Wystawę „Imperium przemysłowe Seilerów” będzie można oglądać do marca 2027 roku.

Dalszy ciąg materiału pod wideo ↓

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (4)

??

7 3

Tylko co na to PiS i pan biskup? Przecież reklama osiągnięć kiedyś niemieckiego miasta nie jest im na rękę.

08:55, 21.11.2026
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Tyle było dobregoTyle było dobrego

3 0

Teraz cały obszar fabryki i dzielnicy to obraz nędzy i rozpaczy.

09:44, 21.11.2026
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Takie zasługiTakie zasługi

2 2

A przyszli Polaczki w tym legniccy lewaczki i rozp...... wszystko.

11:12, 21.11.2026
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Do czubka wyżej Do czubka wyżej

3 1

Niszczyli wszyscy tzw prawdziwi Polacy, katolicy.

11:44, 21.11.2026
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu lca.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OSTATNIE KOMENTARZE

0%