Władze miasta co roku zapalają znicze i oddają hołd Powstańcom Wielkopolskim, a jednocześnie nie zauważają, że dwa ich groby na cmentarzu zarządzanym przez miejską spółkę mogą zostać zlikwidowane przez brak opłat. Walka o pamięć Witolda Turskiego oraz Władysława Rapiera przeniosła się z kart historii do brutalnej rzeczywistości cmentarnych opłat, które wynoszą 1800 złotych.

Pamięć o powstaniu łączy pokolenia
 

Inicjatywa dbania o te szczególne miejsca spoczynku nie jest nowa, ponieważ od lat koordynuje ją Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego. W pamięć o grobach aktywnie włączają się nauczyciele i uczniowie Szkoły Podstawowej nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich w Legnicy.

Każdego roku, w grudniową rocznicę wybuchu powstania, na mogiłach płoną znicze. W grudniu 2024 roku hołd bohaterom oddał prezydent Maciej Kupaj, a w 2025 roku pamięć tę pielęgnowała wiceprezydent Aleksandra Krzeszewska, zapalając znicze na grobach z tabliczkami z napisem „Powstaniec Wielkopolski”.



 

Społecznicy wykonali ogromną pracę
 

W ubiegłym roku, dzięki determinacji Piotra Ferensa i wsparciu darczyńców, zaniedbane mogiły przeszły gruntowną renowację. Zniszczone przez czas pomniki odzyskały dawny blask, stając się godnym świadectwem historii na legnickiej nekropolii.

Dziś ten wysiłek może zostać zaprzepaszczony przez brak wpłat za prolongatę miejsca. Od października trwa procedura w IPN, mająca nadać tym miejscom status „grobu weterana”, co trwale chroniłoby je przed likwidacją, jednak urzędowe decyzje wciąż nie zapadły.
 

Luka w lokalnych przepisach uderza w historię
 

Choć prawo jest surowe, pojawia się pytanie o rolę lokalnego samorządu. Czy miasto nie mogłoby wprowadzić własnych przepisów chroniących groby o wysokiej wartości historycznej przed likwidacją z powodów finansowych?

Obecnie prawo traktuje te szczególne kwatery jak zwykłe groby. Zarządca cmentarza wyznaczył cenę za pamięć – 900 złotych od osoby. Bez tych środków groby mogą zniknąć.


 

Każdy może zostać strażnikiem pamięci
 

Aby nie dopuścić do zniszczenia odrestaurowanych pomników, uruchomiono społeczną zbiórkę na portalu pomagam.pl/7m7fkt. To wyścig z czasem, ponieważ terminy opłat nieubłaganie mijają, a status weterana z IPN może nadejść zbyt późno.

Solidarność mieszkańców jest teraz jedynym ratunkiem dla mogił bohaterów. Nawet najmniejsza wpłata ma znaczenie, pozwalając zachować ciągłość pamięci o ludziach, którzy przed laty walczyli o wolną Polskę, a dziś sami potrzebują naszej pomocy.