Etykieta na luzie: Czy wypada poprawiać cudze błędy językowe?

Każdy z nas był kiedyś w takiej sytuacji. Ktoś mówi „w każdym bądź razie”, „poszłem” albo myli znaczenie słowa, a my to słyszymy i czujemy pokusę, żeby poprawić. Natychmiast. Ale choć dbałość o poprawność mowy jest godna pochwały, tu pojawia się trudne pytanie: czy powinniśmy reagować, gdy słyszymy błąd u kogoś innego?

Kiedy poprawianie staje się błędem?

Poprawianie kogoś w obecności osób trzecich to niemal zawsze towarzyski błąd. Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że go publiczne zawstydzamy - wytykając błąd przy innych, stawiamy rozmówcę w niekomfortowej sytuacji i podważamy jego kompetencje. Dodatkowo negatywnie wpływamy na nasz własny wizerunek, bo często poprawianie innych nie wynika z troski o język, lecz z chęci pokazania własnej erudycji. Wtedy kultura ustępuje miejsca zwykłemu popisywaniu się i takie osoby nie są dobrze oceniane.

Gdzie kończy się troska, a zaczyna brak taktu?

Prawdziwa klasa to umiejętność przemilczenia potknięć innych, by czuli się w naszym towarzystwie swobodnie. Istnieją jednak sytuacje, w których zwrócenie uwagi jest dopuszczalne:

• Bliskie relacje: Jeśli umówiliście się z partnerem lub przyjacielem, że chcecie nad tym pracować. Ale nawet wtedy warto robić to na osobności.
• Relacja mistrz-uczeń: Rodzic poprawiający dziecko lub nauczyciel ucznia – to naturalny proces nauki.
• Współpraca zawodowa: Jeśli błąd ma znaleźć się w oficjalnym dokumencie lub prezentacji, korekta jest wręcz konieczna.

Jak poprawiać z klasą?

Jeśli naprawdę czujesz, że musisz zareagować, zrób to w sposób, który nie urazi drugiej strony:

• Technika „lustra”: Zamiast mówić: „Mówi się tę książkę, a nie tą”, po prostu użyj poprawnej formy w swojej odpowiedzi - to subtelna podpowiedź bez wytykania palcem.

• Cisza jest złotem: Jeśli błąd nie zmienia sensu wypowiedzi i nie grozi kompromitacją w bardzo ważnej sytuacji, najlepszą reakcją jest… brak reakcji. Warto zapamiętać tutaj prostą zasadę: zanim kogoś poprawisz, zadaj sobie pytanie, czy to naprawdę komuś pomoże. Jeśli odpowiedź brzmi „nie” - być może lepiej zachować tę uwagę dla siebie.
• Prywatność przede wszystkim: Jeśli naprawdę musisz kogoś poprawić, zrób to dyskretnie, „na boku”, najlepiej dodając: „Mówię ci to, bo nie chciałbym, żebyś wpadł w zakłopotanie podczas ważnego wystąpienia”.

Ten artykuł powstał w ramach cotygodniowego cyklu o dobrych manierach - takich, które nie krępują, ale ułatwiają życie.
Jeśli szukacie więcej takich praktycznych podpowiedzi - zaglądajcie na stronę projektu Etykieta na luzie na Facebooku i LinkedIn. Porozmawiajmy o dobrych manierach z klasą i poczuciem humoru. Nie po to, żeby prawić morały, ale żeby żyło się po prostu lepiej.