Jak zachować się podczas zamachu? Kampania 4U MSWiA i ABW po strzelaninie na Rynku Głównym w Krakowie

Spis treści:

• Tragedia na Rynku Głównym w Krakowie
• Czym jest kampania 4U
• Uważaj – nie bądź obojętny
• Uciekaj – oddal się od zagrożenia
• Ukryj się – gdy ucieczka jest niemożliwa
• Udaremnij atak – ostateczność
• Gdy na miejsce przyjadą służby
• Czujność także w Legnicy
• Wiedza, która może uratować życie

Tragedia na Rynku Głównym w Krakowie

W sobotę 7 listopada, krótko po godzinie 15, na Rynku Głównym w Krakowie uzbrojony napastnik zaczął strzelać z samochodu, którym kierował. Zginęło sześć osób – cztery kobiety i dwóch mężczyzn. Kilkanaście osób zostało rannych, wśród nich dwóch policjantów. Sprawca został zatrzymany. Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński określił sobotnie wydarzenia jako atak terrorystyczny.

Prezydent Karol Nawrocki wprowadził żałobę narodową w dniach 8 i 9 listopada. W samym Krakowie żałoba potrwa do 11 listopada. Flagi państwowe opuszczono do połowy masztu, a w całym kraju odwoływane są imprezy rozrywkowe.

Redakcja LCA.pl łączy się w bólu z rodzinami i bliskimi ofiar. Rannym życzymy szybkiego powrotu do zdrowia, a mieszkańcom Krakowa – siły w tych trudnych dniach. Słowa uznania kierujemy też do policjantów, ratowników i medyków, którzy jako pierwsi nieśli pomoc.

Czym jest kampania 4U

Takie wydarzenia rodzą pytanie, które zadaje sobie dziś wielu z nas: co zrobić, gdyby podobna sytuacja spotkała mnie albo moich bliskich? Odpowiedź od lat podpowiada rządowa kampania „4U – uważaj, uciekaj, ukryj się, udaremnij atak!”.

Kampanię przygotowało Centrum Prewencji Terrorystycznej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a sfinansowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji z rezerwy celowej przeznaczonej na przeciwdziałanie zagrożeniom terrorystycznym. Powstała w ramach Narodowego Programu Antyterrorystycznego.

Jej cele to zwiększenie świadomości społecznej w zakresie zapobiegania zamachom i reagowania na nie, podkreślenie roli prewencji, nauka właściwych zachowań podczas ataku oraz wzmocnienie współpracy obywateli ze służbami państwa. Nazwa kampanii to skrót czterech zasad, które łatwo zapamiętać.

::video{"type":"single","item":"22217"}

Uważaj – nie bądź obojętny

Pierwsza zasada dotyczy codziennej czujności. Wiele zamachów można powstrzymać, zanim do nich dojdzie, jeśli ktoś w porę zauważy coś niepokojącego. Dlatego reaguj na nietypowe zdarzenia i zachowania ludzi i nie przechodź obok nich obojętnie.

Może to być pozostawiony bez opieki bagaż w miejscu, gdzie gromadzi się wiele osób, ktoś, kto zachowuje się nerwowo i obserwuje wejścia do budynku, albo pojazd zaparkowany w nietypowym miejscu. Każde takie zagrożenie zgłoś pod numer alarmowy 112. Lepiej zadzwonić niepotrzebnie, niż przemilczeć sygnał, który mógł uratować komuś życie.

Zgłaszając zagrożenie, mów spokojnie i konkretnie: podaj, gdzie jesteś, co widzisz i ile osób może być zagrożonych. Jeśli to bezpieczne, zapamiętaj wygląd podejrzanej osoby, jej ubiór lub numer rejestracyjny pojazdu. Nie podchodź jednak bliżej i nie próbuj działać na własną rękę.

Uciekaj – oddal się od zagrożenia

Jeśli słyszysz wybuch lub strzały, nie zbliżaj się do miejsca zdarzenia. Ciekawość bywa w takiej chwili śmiertelnie niebezpieczna. Gdy to możliwe, natychmiast się oddal i nie wracaj po pozostawione rzeczy.

Uciekając, ostrzegaj napotkane osoby. Ktoś, kto dopiero idzie w stronę zagrożenia, może nie wiedzieć, co się dzieje. Krótki okrzyk albo gest może zatrzymać go przed wejściem w strefę ataku. Do służb zadzwoń dopiero wtedy, gdy będziesz w bezpiecznym miejscu.

Warto wyrobić w sobie prosty nawyk: wchodząc do galerii handlowej, kina czy na stadion, zwróć uwagę, gdzie są wyjścia ewakuacyjne. W sytuacji zagrożenia nie będzie czasu, by ich szukać.

Ukryj się – gdy ucieczka jest niemożliwa

Bywa, że ucieczka jest niemożliwa albo zbyt niebezpieczna, bo napastnik znajduje się między tobą a wyjściem. Wtedy ukryj się i zabarykaduj pomieszczenie. Zamknij drzwi na klucz, a jeśli się da, zastaw je ciężkimi meblami.

Koniecznie wycisz telefon – wyłącz dzwonek i wibracje, bo nawet ciche brzęczenie może zdradzić kryjówkę. Trzymaj się z dala od okien i drzwi, zgaś światło i zachowaj ciszę. Jeśli możesz bezpiecznie powiadomić służby, zrób to, a gdy nie możesz mówić, zostaw połączenie z numerem 112 otwarte, żeby dyspozytor słyszał, co się dzieje.

Udaremnij atak – ostateczność

Ostatnia zasada dotyczy sytuacji skrajnej: gdy nie możesz ani uciec, ani się ukryć, a napastnik zagraża bezpośrednio tobie i ludziom obok. Wtedy, zgodnie z zaleceniami kampanii, działaj z zaskoczeniem i wspólnie z innymi osobami.

To rozwiązanie na ostateczność, a nie zachęta do bohaterstwa. Kolejność zasad nie jest przypadkowa: najpierw ucieczka, potem kryjówka, a dopiero na końcu obrona. Jeśli jednak nie ma innego wyjścia, zdecydowane i wspólne działanie kilku osób daje większe szanse niż bierne czekanie.

Gdy na miejsce przyjadą służby

Policjanci przybywający na miejsce ataku nie wiedzą od razu, kto jest napastnikiem, a kto ofiarą. Służby powszechnie zalecają, by w takiej chwili wykonywać polecenia funkcjonariuszy, trzymać puste ręce na widoku, nie wykonywać gwałtownych ruchów i nie biec w stronę policjantów.

Pierwsze minuty po przyjeździe służb poświęcone są na zatrzymanie sprawcy, dopiero później na udzielanie pomocy. Dlatego zachowaj spokój i cierpliwość. Jeśli jesteś świadkiem, pozostań do dyspozycji policji, bo twoje obserwacje mogą okazać się ważne dla śledztwa.

W sieci nie udostępniaj nagrań ani zdjęć ofiar. Nie powielaj niesprawdzonych informacji i nie zdradzaj, gdzie przebywają działające służby. Korzystaj z komunikatów policji i oficjalnych źródeł.

Czujność także w Legnicy

Choć tragedia wydarzyła się kilkaset kilometrów od nas, zasady 4U dotyczą każdego miasta – także Legnicy, Lubina, Jawora czy Złotoryi. Przed nami okres, w którym często gromadzimy się w dużych grupach: obchody Narodowego Święta Niepodległości 11 listopada, mecze, koncerty, a za kilka tygodni przedświąteczne jarmarki i zakupy w galeriach handlowych.

Nie chodzi o to, by rezygnować z udziału w takich wydarzeniach. Wystarczy kilka prostych nawyków: umówić się z bliskimi na miejsce spotkania, gdyby się rozdzielili, sprawdzić drogi wyjścia, mieć naładowany telefon i nie lekceważyć sygnałów, które budzą niepokój. Uwagę warto zwrócić też na komunikaty organizatorów i policji.

Dobrze jest także porozmawiać o tym w domu. Dzieci powinny wiedzieć, jak wezwać pomoc pod numerem 112 i komu mogą zaufać w razie zagrożenia. Spokojna rozmowa, bez straszenia, uczy właściwych odruchów i daje poczucie, że w trudnej sytuacji wiadomo, co robić.

Wiedza, która może uratować życie

Szczegółowe materiały kampanii, w tym poradniki i filmy instruktażowe, są dostępne na stronie 4u.tpcoe.gov.pl oraz na stronach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Warto poświęcić kilka minut, by się z nimi zapoznać, i porozmawiać o nich z bliskimi – także z dziećmi i starszymi członkami rodziny.

Wydarzenia z Krakowa pokazują, że zagrożenie może pojawić się w miejscu, które wszyscy znamy i uważamy za bezpieczne. Nikt nie powinien żyć w ciągłym strachu, ale każdy może być przygotowany. Uważaj, uciekaj, ukryj się, udaremnij atak – cztery słowa, które w najgorszej chwili mogą zdecydować o czyimś życiu.